ضرب المثل:    پغشه خوه‌ی چه‌سه و فشار خونی چه‌سه ترجمه:    مگس خودش چیست، فشار خونش چه باشد توضیح:    فرد ضعیفی که فقط تهدید می کند ضرب المثل:    مه‌گه‌ر نان و گووش جایته ترجمه:    مگر نان را با گوش می جوی توضیح:    کنایه از بی درکی و نفهمی ضرب المثل:    مه‌غز خه‌ر خواردیه ترجمه:    مغز خر خورده‌ای توضیح:    کنایه از احمق بودن، نفهم بودن   ضرب المثل:    مه‌شکه‌ی پر ده دوو بژه‌ه‌نیه‌ی هه‌دووه هه دوو ترجمه:    از مشک پر از دوغ فقط دوغ بدست می آید توضیح:    نظیر: از کوزه همان برون ترارد که در اوست ضرب المثل:    مه‌ر م شترم هه‌فت جا سه‌رم بووری ترجمه:    مگر من شتر هستم هفت مرتبه سرم را ببری توضیح:    ظلم مضاعف در حق کسی کردن ضرب المثل:    مه‌ر قه‌ن ده ئاو که‌فتگه ترجمه:    مگر قند در آب افتاده است توضیح:    کنایه از اینکه مسئله‌ی مهمی اتفاق نیفتاده است ضرب المثل:    مه‌رد وه بازار یا پول وه بازار ترجمه:    مرد به بازار یا پول به بازار توضیح:    در بازار پول ارزش دارد نه شخص ضرب المثل:    مه‌رد ده ترازو نیه‌نه‌نه‌ی ترجمه:    مرد را در ترازو نمی گذارند توضیح:    ملاک عقل است نه جسم ضرب المثل:    مایه‌ی هه‌فت خه‌زگان شیره ترجمه:    مایه هفت دیگ شیر است توضیح:    کنایه از سخن چین و دو به هم زن است ضرب المثل:    ماهی ده ده‌ریا قیمه‌ت کردنه ترجمه:    ماهی را در دریا قیمت کرده‌اند توضیح:    تمثیل: همه احوال دنیای چنان ماهیست در دریا به دریا در تو را ملکی نباشد ماهی ای غازی(ناصر خسرو) ضرب المثل:    مانگی ئه‌لایگ کول که‌س دونیگه‌ ترجمه:    ماه که برآید همه کس آن را می بینند توضیح:    نظیر: خوبی روشن و آشکار است ضرب المثل:    مانگ وه چیه‌م دیاره وه کلگ هشاره وه‌ی که‌ن ترجمه:    ماه را با چشم می بینند، با انگشت به آن اشاره می کنند توضیح:    نظیر: حقیقت دیدنی است اما دست نیافتنی است و نیز هر چیزی راهی و نشانی دارد ضرب المثل:    مانگا مردو ویره بریا ترجمه:    گاو مرد و مهره بریده شد توضیح:    سبب ارتباط و رابطه‌ای از بین رفتن   ضرب المثل:    مه‌شکه‌ی پر ده دوو بژه‌ه‌نیه‌ی هه‌دووه هه دوو ترجمه:    از مشک پر از دوغ فقط دوغ بدست می آید توضیح:    نظیر: از کوزه همان برون ترارد که در اوست ضرب المثل:    مه‌ر م شترم هه‌فت جا سه‌رم بووری ترجمه:    مگر من شتر هستم هفت مرتبه سرم را ببری توضیح:    ظلم مضاعف در حق کسی کردن ضرب المثل:    مه‌ر قه‌ن ده ئاو که‌فتگه ترجمه:    مگر قند در آب افتاده است توضیح:    کنایه از اینکه مسئله‌ی مهمی اتفاق نیفتاده است ضرب المثل:    مه‌رد وه بازار یا پول وه بازار ترجمه:    مرد به بازار یا پول به بازار توضیح:    در بازار پول ارزش دارد نه شخص ضرب المثل:    مه‌رد ده ترازو نیه‌نه‌نه‌ی ترجمه:    مرد را در ترازو نمی گذارند توضیح:    ملاک عقل است نه جسم ضرب المثل:    مایه‌ی هه‌فت خه‌زگان شیره ترجمه:    مایه هفت دیگ شیر است توضیح:    کنایه از سخن چین و دو به هم زن است ضرب المثل:    ماهی ده ده‌ریا قیمه‌ت کردنه ترجمه:    ماهی را در دریا قیمت کرده‌اند توضیح:    تمثیل: همه احوال دنیای چنان ماهیست در دریا به دریا در تو را ملکی نباشد ماهی ای غازی(ناصر خسرو) ضرب المثل:    مانگی ئه‌لایگ کول که‌س دونیگه‌ ترجمه:    ماه که برآید همه کس آن را می بینند توضیح:    نظیر: خوبی روشن و آشکار است ضرب المثل:    مانگ وه چیه‌م دیاره وه کلگ هشاره وه‌ی که‌ن ترجمه:    ماه را با چشم می بینند، با انگشت به آن اشاره می کنند توضیح:    نظیر: حقیقت دیدنی است اما دست نیافتنی است و نیز هر چیزی راهی و نشانی دارد               ضرب المثل:    مانگا مردو ویره بریا ترجمه:    گاو مرد و مهره بریده شد توضیح:    سبب ارتباط و رابطه‌ای از بین رفتن   ضرب المثل:    مامر ئاو خوه‌یگ رو که‌‌یگ‌و خودا ترجمه:    مرغ وقتی آب می خورد رو به خدا می کند توضیح:    قدر شناس بودن ، حق نعمت دانستن ضرب المثل:    مال وه مالخاون حه‌رامه؟ ترجمه:    مال به صاحب مال حرام است؟ توضیح:    در جواب کسانی که به استفاده از دارایی خود حسادت می ورزند ضرب المثل:    مال نه‌خوه‌رم ئه‌را بخوه‌رم ترجمه:    ثروت بخیلان برای میراث خواران باقی می ماند و آن را می خورند توضیح:    در تعریض به ممسک و بخیلی گفته می شود که می رود و باز ماندگان و دیگرن آنچه بر جای نهاده صرف عیش و عشرت می کنند ضرب المثل:    مال مه‌ردم و دل بی‌ره‌حم ترجمه:    مال مردم و دل بی رحم توضیح:    در استفاده از اموال دیگران بی انصاف بودن ضرب المثل:    مال گه‌ن وه ریش خاونی ترجمه:    مال بد به ریش صاحبش توضیح:    نظیر: مال بد بیخ ریش صاحبش ضرب المثل:    مال خوه‌ی وه‌ی بفروش ترجمه:    مالش را به خودش بفروش توضیح:    کنایه از آدمهای دیر فهم، نادان و ساده دل ضرب المثل:    مال بریاگ ئوشی یا عه‌لی، دز ئوشی یا عه‌لی ترجمه:    مال باخته گوید یا علی، دزد هم می گوید یا علی توضیح:    هر کسی به امیدی